Rekompensata euro za koszty odzyskiwania należności i odsetki za nieterminowe płatności w transakcjach handlowych
Spis treści
Zakres i definicja transakcji handlowych
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych dotyczy wyłącznie transakcji zawieranych między przedsiębiorcami (oraz podmiotami prowadzącymi działalność wskazaną w art. 6 ust. 1 Prawa przedsiębiorców).
Transakcją handlową jest umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usług wykonane w związku z działalnością gospodarczą stron.
Przez świadczenie pieniężne rozumie się wynagrodzenie za taką dostawę lub usługę.
Odsetki za nieterminowe płatności w transakcjach handlowych
W ramach transakcji handlowych wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty – i to bez konieczności wysyłania wezwania do zapłaty.
Odsetki te należą się, jeśli spełnione są jednocześnie dwa warunki:
1. wierzyciel wykonał swoje świadczenie (dostarczył towar/wykonał usługę) oraz
2. dłużnik nie zapłacił w terminie.
Ustawowa stopa opóźnienia w transakcjach handlowych jest wyższa niż zwykłych odsetek ustawowych za opóźnienie – wynosi ona stopę referencyjną NBP powiększoną o 10 pkt proc. (dla zwykłych przedsiębiorców) lub o 8 pkt proc. (dla podmiotów leczniczych).
Dla przykładu, w 2024 r. odpowiada to odpowiednio około 15,75% lub 13,75% rocznie.
Strony transakcji handlowej mogą w umowie ustalić odsetki wyższe niż wskazane powyżej wartości – ale nie wyżej niż w wysokości odsetek maksymalnych.
Rekompensata euro za koszty odzyskiwania należności
Gdy zaistnieje opóźnienie, oprócz odsetek, wierzyciel nabywa automatycznie prawo do rekompensaty za koszty odzyskania należności (art. 10 ust. 1 ustawy).
Rekompensata jest naliczana bez wezwania i jest w stałej wartości, uzależnionej jedynie od wysokości należności. Wynosi ona równowartość w złotych następujących kwot:
1. 40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5 000 złotych,
2. 70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest powyżej 5 000 zł, ale poniżej 50 000 zł,
3. 100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego wynosi co najmniej 50 000 zł.
Kwoty te są przeliczane na złote polskie po średnim kursie euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego wymagalność zobowiązania.
Należy podkreślić, że prawo do tej rekompensaty przysługuje bez konieczności dowodzenia poniesionych kosztów windykacji – przysługuje „z mocy prawa”, gdy tylko powstaje prawo do odsetek.
Rekompensata a zwrot rzeczywistych kosztów odzyskiwania należności
Dodatkowo, wierzyciel może domagać się od dłużnika zwrotu rzeczywistych kosztów odzyskiwania należności przewyższających powyższą stałą kwotę (po wykazaniu ich zasadności i rynkowości).
Płatności częściowe a uprawnienie do naliczenia rekompensaty i odsetek
Jeżeli strony umówiły się na płatności w ratach, to każde nieterminowe opóźnienie części płatności rodzi osobne uprawnienie do odsetek i rekompensaty dla tej części świadczenia. Oznacza to, że za każdą niezapłaconą ratę wierzyciel może naliczyć stosowną część odsetek oraz analogiczną rekompensatę zgodnie z powyższą skalą.
Warto pamiętać, że zarówno odsetki, jak i rekompensata należą się wierzycielowi automatycznie i bez potrzeby podejmowania dodatkowych formalności. Znajomość tych przepisów pozwala skuteczniej egzekwować terminowe płatności i zniechęca dłużników do zwlekania z regulowaniem zobowiązań.
Przykład praktyczny
Na podstawie zawartej umowy w dniu 10 stycznia sprzedałem towar Klientowi Janowi Kowalskiemu za kwotę 5200 zł brutto. W umowie jako termin płatności wskazano 14 dni, które upływało 24 stycznia (w sobotę). Z uwagi na fakt, że ostatni dzień terminu przypadł w sobotę to termin wymagalności roszczenia to najbliższy dzień roboczy, tj. 26 stycznia. Tym samym, od 26 stycznia sprzedającemu (wierzycielowi) przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oraz rekompensata w wysokości 70 euro, albowiem umowa opiewała na kwotę 5200 zł brutto.
Kancelaria na co dzień zajmuje się kompleksową obsługą przedsiębiorców, w tym bieżącym doradztwem prawnym oraz sprawną i skuteczną windykacją należności, zarówno na etapie przedsądowym, jak i w postępowaniach sądowych oraz egzekucyjnych, z uwzględnieniem dostępnych instrumentów takich jak odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych czy rekompensata za koszty odzyskiwania należności.